slide_402014_4983570_free

AVM’lerin sonu hayalet binalar mı?

slide_402014_4983570_free

Türkiye dâhil birçok ülkede sayıları hızla artan alışveriş merkezleri, yavaş yavaş ABD’de tarihe karışmaya başladı.

Alışveriş merkezleri ABD’de kentlerin dış mahallelerinde 1970-1980’li yıllarda yaşam biçiminin sembolüydü. Bu alışveriş merkezleri aileler ve arkadaşların buluşma noktasıydı. Günümüzde ise perakendenin batışını gösteren yüzlerce hayalet merkeze dönüşmüş durumdalar.

Fotoğrafçı Seph Lawless, bir dönemin gözde cazibe merkezleri olan AVM’lerin zaman içinde terkedilmiş ve sadece beton binalara dönüşmüş olduğunu çektiği fotoğraflarla gözler önüne serdi. Bu fotoğraflar sadece binaların yıkılmasını değil, kamuya açık yerlerin ve insanların da buralardan kayboluşunu sergiliyor.

Bazı alışveriş merkezleri karanlık. Sadece çatılardaki büyük cam pencerelerden gelen ışıkla aydınlanıyor. Fotoğrafçı Lawless bu durumla ilgili: “Binalar sanki uzay gemileri ışıklarını aşağıya yansıtıyor gibi görünüyor” diyor.

Bu terk edilmiş alışveriş merkezleri ABD’deki perakende ticaretinin nasıl değiştiğini de somut olarak gösteriyor. Bir zamanlar büyüyüp gelişen alışveriş merkezleri şimdilerde ABD banliyölerinin tüketim harabesinin bir tablosu niteliğinde. Deadmalls.com internet sayfasının verilerine göre ABD’de yaklaşık 400 alışveriş merkezi bu durumda. Hâlihazırda açık olan bin 100 alışveriş merkezinin durumu hiç olmadığı kadar kötü.

ABD kişi başına düşen dükkân alanı açısından başı çekiyor. Derecelendirme kuruluşu Morningstar’ın verilerine göre ABD’de kişi başına 21 metrekare dükkân alanı düşüyor. Bu alanda ABD’yi ikinci sırada 15 metrekare ile Kanada, 10 metrekare ile Avustralya takip ediyor. Talebin azaldığı zamanlarda arz fazlalığı daha da dikkat çekici hale geliyor.

Kredi derecelendirme kuruluşu Morningstar’dan analist RJ Hottovy: “2017 birçok perakende firması için kader yılı olacak.” diye konuşuyor. Uzman bu yıl birçoğunun iflas edeceğini tahmin ediyor.

Emlak araştırma şirketi Green Street Advisors iki yıl önce yaptığı açıklamada, 2025 yılına dek 160 alışveriş merkezinin kapanmak zorunda kalacağını duyurmuştu. Analistler şu sıralar yaptıkları tahminlerde 2025 yılına dek kapanacak alışveriş merkezi sayısını 400 olarak tahmin ediyor. Alışveriş merkezleri hızla yok oluyor.

Bunun nedeni aslında yeni değil. İnternet üzerinden yapılan alışveriş, alışveriş merkezlerini ortadan kaldırıyor. Ancak yeni olan bundaki hızlı gelişme. İki önemli faktör önemli rol oynuyor. Sears firmasının uzun süre CEO’su olan, Columbia Üniversitesi’nde perakendecilik dersleri veren Mark Cohen, alışveriş merkezlerinin çökme nedenini ise: “2008’deki resesyon ve internet satışı yapan Amazon ve diğer firmalardaki hızlı gelişme.” diye açıklıyor. Cohen alışveriş merkezlerinin iflas sürecinin daha da hızlanacağını tahmin ediyor.

Zira ABD’li internet üzerinden alışveriş yapmayı seviyor, tıpkı bir zamanlar alışveriş merkezlerini sevdikleri gibi. Danışmanlık şirketi BigCommerce’e göre Amerikalıların yüzde 95’i düzenli olarak internetten alışveriş yapıyor. İnternet pazarı her yıl iki haneli rakamlarla büyüyor. 2016 yılında Amerikan internet pazarı 395 milyar dolar ciro yaptı. Bu, 2015’e oranla yüzde 15.6 oranında büyüme anlamına geliyor. Perakende ticaretinde internet oranı da aynı şekilde büyüyor. Amerikan Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre 2007 yılının ilk çeyreğinde bu alanda büyüme oranı yüzde 3.5’in altında iken bu yıl ilkbaharda yüzde 8.5’a ulaştı.

Kaynak: Deutsche Welle